• Монгол хэл
  • English
  • Русский

 Нэвтрэх

Бүртгүүлэх

ЧАМАЙГ ҮНЭХЭЭР ИХ ГОМДООВОЛ ЧИ ЯАХ ЁСТОЙ ВЭ…

22.04.2017 - 20.05.2017

Сургалтууд

Лекц

Эксперт

Update and Upgrade project

Хүүхдийн боловсрол хөгжлийн хэсэг

0 $

x

x

x

Эхлээд: – ҮНЭХЭЭР  их – гэдэг үгний учрыг нь олъё?

Хэрэв чамайг татаж, чангааж, түлхэж,  эсвэл эд юмсыг чинь эвдэлгүйгээр унагаах зэргээр нэг их өвтгөж, доромжлолгүй, өдөөд байвал энэ жаахан өөр асуудал.

Хөвгүүд өөрт нь таалагдсан охидуудтай – нэг иймэрхүү маягаар, гэзэгнээс нь чангаах, юмыг нь нуух, авч зугатаах зэргээр харьцаад байдаг. Тэд таалагдсан охиныхоо анхаарлыг татах өөр арга олоогүй бөгөөд одоохондоо охидтой харьцах туршлагагүй учир тэгдэг байхгүй юу. 

Тийм үед тайван бай. Битгий гомд, битгий уурла, хариу өгөх гэж оролдсоны хэрэггүй.

Харин зүгээр л:

«Би чамд саад болоогүй биз? За за чи түрүүлээд гарчих ?», эсвэл «Чамд миний үс таалагдаад байна уу?, эсвэл «Чи зөвхөн намайг л ингэж сонирхоод байна уу эсвэл бүх хүүхдүүдтэй ингэж харьцдаг юмуу » гэх зэргээр тайван бас итгэлтэй асууж нүд рүү нь харах хэрэгтэй.

Нэг их сүртэй биш бол түүнийг анхаарсны ч хэрэггүй, удахгүй уйдаж залхаад больчихдог.

 

Хэрэв:

  • ЧАМАЙГ ЁСТОЙ ЖИНХЭНЭЭС НЬ ӨВТГӨСӨН,
  • ЧИНИЙ ЭД ЮМСЫГ САНААТАЙ ЭВДСЭН,
  • ХУВЦАС ХУНАРЫГ ЧИНЬ УРСАН,
  • МӨНГИЙГ ЧИНЬ БУЛААЖ АВСАН,
  • ТЭГЭХ ТУСМАА ЧАМД ЯМАР НЭГЭН ГЭМТЭЛ БЭРТЭЛ УЧРУУЛСАН БОЛ..

ЭНЭ НЬ ЗҮГЭЭР НЭГ ТЭНЭГЛЭЛ БИШЭЭ.

                Үүнийг «ДЭЭРЭЛХЭХ» гэдэг.

         ИНГЭХИЙГ угаасаа хуулиар ч хориглодог.

Энэ бүхэн санаандгүй болгоомжгүйгээс болсон байж болох юм. Зүгээр л тоглоод зөөлхөн түлхэх гэж бодсон байх л даа, гэтэл хүчтэй түлхчхэж, тэгвэл тэр сандарч,чамайг гомдоож уурлуулснаа мэдэрч, уучлалт гуйна, тэгээд тэр дараа нь дахиад ийм юм хэзээ ч хийхгүй байж чадна. Хэрэв ингэвэл энэ бүхэн зөвхөн та хоёрын хоорондын асуудал болоод л өнгөрөг.

Тэр чамайг санаатай өвтгөөд, түүндээ уучлалт гуйх бодолгүй байх юм бол шууд л ТОМЧУУДАД ХАНДАХ хэрэгтэй.

Үүнийг аль болохоор хурдан, гомдоогч хажууд чинь байхад л хийх нь чухал.

Хашгирч, хэрэлдэх хэрэггүй, айж, сул дорой дуугарсны ч хэрэггүй.

Аль болохоор тайвнаар:

“БИ ГОМДОЛЛОХ ДУРГҮЙ Л ДЭЭ, ГЭХДЭЭ ЧАМТАЙ АДИЛХАН АРГААР ХАРИУ ӨГӨХ БУРУУ ГЭДГИЙГ МЭДЭЖ БАЙГАА УЧИР ТОМЧУУДАД ХАНДАХ БОЛОХ НЬ. ЧИ МУУХАЙ ЗҮЙЛ ХИЙСНЭЭ ОЙЛГООД ШУУД УУЧЛАЛТ ГУЙЖ, ДАХИН ИЙМ ЗҮЙЛ ХИЙХГҮЙ ГЭЖ АМЛАВАЛ ДЭЭР ГЭЖ ХЭЛЭЭД ГЭРИЙНХЭНДЭЭ ЭСВЭЛ БАГШ НАРТАА ЗААВАЛ ХЭЛЖ ТОХИРОХ АРГА ХЭМЖЭЭ АВАХЫГ ШААРДАХ ХЭРЭГТЭЙ. ОЙРОЛЦОО ТОМ ХҮН ЯВЖ БАЙВАЛ ДУУДАЖ ЗААВАЛ тусламж ГУЙГААРАЙ..

Хэрэв томчуул багш нарын хэн нэг нь түүнийг загнаж шийтгэсэн бол чи түүнд нь баярлаж бахдаж болохгүй, дотроо баярлаж тайтгарсан ч түүнийгээ бүү харуул. Харин чамайг ховч гээд хочлоод байвал өөрийгөө бас зөвтгөж маргалдах хэрэггүй.

Зүгээр л ингэж хэл:

“БИ ТОМЧУУДАД ХЭЛЭХИЙГ ХҮСЭЭГҮЙ.

ЧИНИЙ ҮЙЛДЭЛ Л ҮҮНИЙГ ХИЙХЭД ХҮРГЭСЭН.

Би чамтай адил зан гаргаснаас томчуулд хэлж

шийдүүлсэн нь зөв байсан.

 

Тэгсэн ч гэсэн хочлоод байвал яах вэ?

Хэрэв чамайг байнга өдөөд, өвтгөөд эсвэл өөрөөс чинь ах хүүхдүүд чамайг гомдоосон бол – энэ нь онцгой тохиолдолд тооцогдоно  

    ЭНЭ ТУХАЙ ЭЦЭГ ЭХДЭЭ ЗААВАЛ ХЭЛЭХ ХЭРЭГТЭЙ! 

Заримдаа хүүхдүүд ээжийнхээ сэтгэлийг зовоох, аавдаа сул дорой харагдахаас айх мөн эцэг эхдээ гомдол мэдүүлэх нь ичгэвтэр хэрэг гэж үзээд, өөрөө учрыг нь олчих гээд нэлээд хичээдэг. Юм болгонд л томчуудын туслалцааг авах гэж гүйгээд байх нь гол биш л дээ.

Гэвч байнга хэрүүл зодоонд оролцох эсвэл насаар том хулигаануудтай учраа олох бол тийм ялихгүй зүйл бишээ!

Яаж мэдэхэв, чамайг гомдоогчид, чамтай  зодолдож байх үедээ улам улайрч, чамайг ноцтой гэмтээж ч магадгүй. Ийм тохиолдолд хүүхдүүд эмнэлэгт маш удаан хугацаагаар хэвтэж эмчлүүлэх шаардлагатай болно. Энэ үед ээж чинь жинхэнээсээ санаа зовж, харин аав чинь маш удаан хугацаанд өөрийгөө буруутгаж, хүүдээ тусалж чадаагүйдээ харамсах болно.

Ийм байдалд хүргэж БОЛОХГҮЙ ШҮҮ!

Заримдаа хулигаанууд «Хүнд хэлэх юм бол – ёстой ална шүү!» гэж хүүхдийг сүрдүүлэх тохиолдол байдаг.

 БҮҮ ИТГЭ!    

Өөрөөсөө насаар бага хүүхдүүдийг айлгаж сүрдүүлж байдаг хүмүүс өөрсдөө аймхай хулчгар зантай байдаг. Тиймээс чиний эцэг эх, эсвэл багш чинь тэдэнтэй нэг сайн ярилцаад авахад тэд шууд л чамаас зайгаа барих болно. Хэрэв томчуул тэдэнтэй нэг удаа ярилцахад хангалтгүй гэж үзвэл цагдаад хандсан нь дээр л дээ.

Харин ийм байдалд орохгүй байх хамгийн найдвартай сайн арга бол –олон сайн найзтай болж, тэдэнтэйгээ үргэлж хамт явж байх хэрэгтэй.

Чамд ийм найз нар байхгүй гэж үү?

 ТЭГВЭЛ

 Хэрэв чамайг томчуул гомдоож байвал тэр бүр ч хэцүү л дээ. Жишээлбэл багш эсвэл дасгалжуулагч. Зөвхөн чамд л дургүйдээ биш бас бусад хүүхдүүдийг гомдоодог муухай зантай хүн байж ч магадгүй.

Хэн нэг нь чамайг муу буруу зүйл хийсэн гэж бодсон байж болох. Жишээлбэл, дэлгүүрийн кассчин чамайг шоколад шуучихсан гэж бодож болох юм. Эсвэл ууртай хөрш чинь өчигдөр чи цонхыг нь бөмбөгөөрөө хагалчихсан гэж хардаж магадгүй. Магадгүй чи ч буруу зүйл хийсэн байж болно. Янз бүрийн зүйл амьдралд болж л байдаг шүү дээ.

Чи үнэхээр буруутай ч гэсэн томчуул ингэж авирлаж болохгүй шүү дээ.

  ХҮЧИРХИЙЛЭЛ ХУУЛИАР ХОРИГЛОГДСОН.      

Иймд, хэрэв томчуул дээрэлхэж, хүч хэрэглэвэл хамгийн түрүүнд тайвшрахыг хичээгээрэй.

САНДАРЧ БОЛОХГҮЙ!

 Чамд  их эвгүй, аймшигтай байгаа нь мэдээж, гэхдээ энэ нь хорвоо ертөнц сөнөж байгаа хэрэг биш тул тайван бай.                               

Хамгийн түрүүнд чи өөрийнхөө юу мэдэрч байгааг СОНСОГДОХООР

Илэрхийл заавал шүү :

Магадгүй том хүн их уурлаж бухимдаж, чиний төлөө санаа хэт зовсондоо юу хийж байгаагаа мэдэхгүй болсон байж болох юм. Тэгвэл түүнд хэлсэн чиний үг, түүнийг тайвшруулж, биеэ барихад нь тус болно.

Хэрэв ингээд ч  тус болохгүй, том хүн чамайг өвтгөж, үг хэлээр доромжилж эсвэл хашгичаад л байвал бол чи үүнийг тэвчээд байж болохгүй.

Битгий эсэргүүц, битгий сүрдүүл, «Та ингэх эрхгүй»,«Ингэхээ та одоохон боль» эсвэл «Би ээждээ хэлнэ шүү» гэж хэлж огт болохгүй шүү. Энэ бүхэн түүний уурыг улам их хүргэнэ. Хэтэрхий их уурласан хүнтэй ярилцахгүй байсан нь дээр.

Хамгийн зөв арга бол  –  боломж л олдвол

ЗҮГЭЭР Л ЯВААД ӨГӨХ .

Хурдан бөгөөд шийдэмгий зайлах хэрэгтэй, өөрийн юм хумаа авах гэсний хэрэггүй дараа нь авна биз. Гэхдээ гүйж болохгүй, ингэвэл тэд чамайг буруутай гэж бодох болно. Зүгээр л: сургуулийн коридор, дэлгүүрийн, спортын заалны үүдний өрөө, багш нарын өрөө зэрэг өөр хүмүүс байгаа газарт л оч.

ТОМЧУУДАД ХАНДАН:

«Надад туслаач, НАМАЙГ АВРААРАЙ » гэж ЧАНГА ДУУГААР хэлэх хэрэгтэй.

Тэгээд чухам юу болсныг, товчхон ярьж өгөөрэй.

Хэрэв чи гар утастай бол:

 ЭЦЭГ ЭХДЭЭ ШУУД УТАСДАЖ  юу болсныг шууд мэдэгд.

Эсвэл нарийн бичгээс, хамгаалалтын хүнээс, дурын томчуулаас утсаараа яриулаач гэж гуйгаарай. Юу ч нэмэлгүй бас чухал зүйлүүдийг орхигдуулалгүй үнэн зөв ярихыг хичээгээрэй.

Ийм тохиолдлын дараа, бүх юм аль эрт болоод өнгөрчихсөн ч заримдаа маш удаан хугацаанд гомдол айдас чинь арилахгүй зовооно. Үүнийг гэтлэн давж сурах нь чухал шүү. Өөрийнхөө хамгийн итгэлтэй хэн нэгэнтэй эн тухай ярилцах хэрэгтэй. Чи айж сандраад уйлсан эсвэл зохих ёсоор биеэ авч удирдаж чадаагүй бол өөрийгөө үүнд бүү буруутгаарай бас үүнээсээ ичих хэрэггүй.

Тэр ч байтугай хүч чадалтай томчууд ч гэсэн хүчирхийлэлд нэрвэгдэхдээ, ялангуяа тэр нь гэнэтийн байвал барьц алдаж сандрах явдал байдаг л юм. Хамгийн гол нь үүнд чи буруутай биш харин чам руу дайрсан, чамайг айлгасан тэр хүн буруутай гэдгийг ойлгож ав.  Тэр л харин хүүхдэд тэнэг зан гаргасандаа ичиж бас харамсаж явах хэрэгтэй болно.

Харин чамд тохиолдсон энэ явдал чиний ирээдүйд хэрэг болно. Яагаад гэвэл чи урьдынхаас илүү туршлагатай өөртөө илүү итгэлтэй болж өссөн. Одоо чамд тиймэрхүү зүйл аймаар санагдахаасаа илүү амьдралд тохиолдож болдог зүйл гэж бодогдох бөгөөд чи юу хийхээ мэддэг болсон.

Ямар үед өөрийгөө хүнд байдлаас аврах мэдлэгтэй байх нь чамайг улам тайван бас зоригтой болгодог.